1 września w Wieluniu: Tusk o pamięci, szacunku i codziennej walce z pogardą
Lekcja pamięci w cieniu historii
W 1 września 2026 r. w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się inauguracja roku szkolnego 2026/27, w której udział wziął Premier Donald Tusk. To symboliczna data – dokładnie 87 lat wcześniej niemieckie bomby spadły na to bezbronne miasto, rozpoczynając jeden z najbardziej dramatycznych rozdziałów w dziejach Polski i świata. Wybór miejsca nie był przypadkowy: Wieluń, obok Westerplatte, stał się jednym z symboli września 1939 r. i przypomina, jak kruchy jest pokój, gdy w przestrzeni publicznej brakuje szacunku i odpowiedzialności.
Premier podkreślił, że 1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z nowego początku oraz obowiązek pamięci o ofiarach wojny. W tym kontekście mówił o potrzebie refleksji nad tym, co doprowadziło do katastrofy – o nienawiści, pogardzie i agresji, które – jak zaznaczył – zawsze prowadzą do zła. Wcześniej, jeszcze przed uroczystością, Donald Tusk zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 r. w Wieluniu, oddając hołd poległym. Spotkał się także z panią Anielą i panem Eugeniuszem – świadkami bombardowania miasta, których relacje stanowią bezcenne świadectwo tamtych wydarzeń.
„1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Wieluń – symbol, który nie daje zapomnieć
Atak III Rzeszy na Wieluń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, obok utrwalonego w świadomości zbiorowej ostrzału Westerplatte. Niemieckie naloty na miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zniszczono w 90 procentach. Spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma jednak drugorzędne znaczenie – ważniejsze jest, aby pamięć o tych wydarzeniach kształtowała postawy kolejnych pokoleń.
Premier Tusk podkreślił, że pamięć o II wojnie światowej jest niezbędna, bo daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały jej doświadczyć. To jednak nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim refleksja nad ich znaczeniem. To właśnie ona kształtuje moralny kompas – pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii. W tym sensie rocznica września to nie tylko lekcja historii, ale również lekcja człowieczeństwa.
„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Codzienne wybory młodych ludzi
W swoim wystąpieniu Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że to, jak traktują rówieśników i jak reagują na przemoc czy agresywną głupotę, ma wielkie znaczenie. Młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty, których doświadczali ich przodkowie, ale to od nich zależy, czy Polska pozostanie bezpieczna i wolna. Ta odpowiedzialność zaczyna się od codziennych postaw – wzajemnego szacunku, respektowania odmiennych opinii, reagowania na przemoc oraz pomocy słabszym. W polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również o podłożu narodowościowym, dlatego apel Premiera nabiera szczególnego znaczenia.
Tusk zaapelował do młodzieży, aby szanowali się nawzajem i respektowali swoje opinie, a także szanowali nauczycieli – nawet wtedy, gdy się z nimi nie zgadzają. Zachęcał do tego, by przynajmniej raz w tygodniu pomyśleć o tych, którzy potrzebują pomocy, i spróbować im pomóc. Jak zaznaczył, to właśnie jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego – lekcja, która uczy odpowiedzialności za wspólnotę.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Znaczenie dla Szczecina i regionu
Choć wydarzenie miało miejsce w Wieluniu, jego przesłanie jest uniwersalne i znajduje bezpośrednie przełożenie na codzienność mieszkańców Szczecina. W naszym regionie, podobnie jak w całej Polsce, szkoły mierzą się z wyzwaniami związanymi z integracją uczniów z różnych środowisk – w tym z dziećmi z doświadczeniem migracyjnym. W szczecińskich placówkach, takich jak Szkoła Podstawowa nr 51 czy Liceum Ogólnokształcące nr 9, nauczyciele coraz częściej prowadzą zajęcia z zakresu edukacji międzykulturowej, a także interweniują w sytuacjach konfliktów rówieśniczych. Apel Premiera o wrażliwość i szacunek wpisuje się w lokalne inicjatywy, takie jak program „Szczecin dla młodych”, który wspiera rozwój kompetencji społecznych i przeciwdziała wykluczeniu.
Dla mieszkańców Szczecina, miasta o bogatej historii związanej z powojennymi przesiedleniami i odbudową, pamięć o II wojnie światowej ma szczególny wymiar. W każdą rocznicę września odbywają się tu uroczystości pod Pomnikiem Braterstwa Broni, a w szkołach prowadzone są lekcje poświęcone tematyce wojennej. To właśnie w takich miejscach jak Szczecin, gdzie historia jest wciąż żywa, słowa o moralnym kompasie nabierają praktycznego znaczenia – przypominają, że budowanie wspólnoty opartej na szacunku to codzienna praca każdego z nas.
Konkrety, które warto zapamiętać
- 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/27 w Wieluniu z udziałem Premiera Donalda Tuska
- Bombardowanie Wielunia pochłonęło co najmniej 1200 ofiar, a centrum miasta zniszczono w 90%
- Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 r. i spotkał się ze świadkami wydarzeń – panią Anielą i panem Eugeniuszem
- W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej Tusk zaapelował o walkę z pogardą, przemocą i agresją w szkołach