Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rząd przeznaczył 11 mld zł na walkę ze skutkami powodzi

Powódź, która zmieniła wszystko – decyzje zapadały w Głuchołazach

Wrzesień 2024 roku na zawsze zapisze się w pamięci mieszkańców południowych województw Polski. Katastrofalna powódź, która nawiedziła m.in. Opolszczyznę, zniszczyła domy, drogi i mosty. Jednym z symboli tej tragedii stał się most w Głuchołazach na rzece Biała Głuchołaska – stara przeprawa nie wytrzymała naporu wody. Premier Donald Tusk, otwierając dziś nowy most, podkreślił, że właśnie w tym mieście podjęto kluczowe decyzje o pomocy. „Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić” – mówił szef rządu.

Głuchołazy stały się epicentrum zainteresowania całego kraju. Walka o ocalenie mostu – przegrana, bo woda okazała się silniejsza – oraz dramat setek mieszkańców zmusiły rząd do zdecydowanych działań. Już w pierwszych dniach po powodzi uruchomiono mechanizmy kryzysowe: dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska w ekspresowym tempie postawiono most tymczasowy. Jednak wyzwaniem pozostawało odbudowanie przeprawy na stałe – tak, by była odporna na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.

Rząd przeznaczył na odbudowę Głuchołaz aż 365 mln złotych – to część gigantycznego pakietu pomocowego wartości 11 mld zł, który trafił do wszystkich poszkodowanych regionów. Jak zaznaczył premier Tusk, jest to największa kwota w historii Polski przeznaczona na walkę ze skutkami żywiołu. Środki te objęły nie tylko infrastrukturę, ale także bezpośrednie zasiłki dla rodzin – z programu skorzystało już 62 tysiące rodzin, a łączna wartość wypłat przekroczyła 1 mld zł.

Nowa przeprawa – wyższa, masywniejsza i gotowa na wielką wodę

Nowy most w Głuchołazach to przykład „odbudowy plus” – jak określił to minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński. Konstrukcja została zaprojektowana z uwzględnieniem wniosków z katastrofy: jej poziom jest wyższy o niemal metr w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki – rozwiązanie to znacznie zwiększa odporność na wezbrania.

Most przywraca ciągłość drogi krajowej nr 40, która łączy Polskę z Czechami. Dzięki temu usprawniony zostanie nie tylko codzienny transport lokalny, ale także ruch transgraniczny i turystyczny. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że obiekt jest nowoczesny i lepiej przygotowany na ewentualną powódź: „Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”.

Koszt budowy mostu wraz z całą niezbędną infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. To jedna z najważniejszych inwestycji na terenach popowodziowych. Koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak dodał, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, która przyciąga ludzi i turystów oraz daje poczucie bezpieczeństwa.

Nie tylko most – dalsze plany odbudowy Głuchołaz i skala pomocy

Otwarcie mostu to nie koniec inwestycji w Głuchołazach. W planach jest m.in. remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym – łącznie opiewające na blisko 50 mln zł. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie poprzestaje na doraźnej pomocy: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln zł tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”.

Łączna kwota pomocy powodziowej – 11 mld zł – obejmuje prawie 30 różnych instrumentów: od dotacji na odbudowę infrastruktury po zasiłki bezpośrednie dla mieszkańców. Z tej puli ponad 6 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich. Wsparcie trafiło nie tylko do Głuchołaz, ale także do Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego, Barda i wielu innych miejscowości, które ucierpiały w wyniku powodzi.

„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Co to oznacza dla Szczecina i regionu zachodniopomorskiego?

Choć Głuchołazy leżą na Opolszczyźnie, inwestycja ta ma znaczenie również dla mieszkańców Szczecina i województwa zachodniopomorskiego. Po pierwsze, pokazuje skuteczność rządowego systemu wsparcia w sytuacjach kryzysowych – podobne mechanizmy mogą zostać uruchomione, gdyby zagrożenie powodziowe pojawiło się nad Odrą. Dla Szczecina, miasta położonego nad rzeką, bezpieczeństwo przepraw mostowych jest kluczowe. Mosty na Odrze – jak most Długi, most Cłowy czy Trasa Zamkowa – każdego dnia łączą dzielnice i umożliwiają komunikację z sąsiednimi gminami.

Po drugie, przykład Głuchołaz uczy, że nowoczesne i odpowiednio wyprofilowane konstrukcje mogą wytrzymać ekstremalne warunki. W regionie zachodniopomorskim w ostatnich latach zdarzały się podtopienia, a ryzyko powodzi wzrasta wraz z postępującymi zmianami klimatu. Lokalni samorządowcy, patrząc na decyzje rządu w sprawie Głuchołaz, mogą wnioskować o podobne programy modernizacyjne dla mostów i wałów przeciwpowodziowych na Pomorzu Zachodnim.

Po trzecie, pakiet 11 mld zł to także pośrednie korzyści dla firm budowlanych i projektantów z całej Polski – część środków trafiła na realizację kontraktów, które angażują podwykonawców z różnych regionów, w tym z naszego województwa. Dla mieszkańców Szczecina oznacza to stabilniejsze zatrudnienie w sektorze budowlanym i inżynieryjnym, a także pewność, że w razie potrzeby państwo stanie na wysokości zadania.

• Kwota pomocy powodziowej: 11 mld zł – największa w historii Polski
• Wsparcie dla Głuchołaz: 365 mln zł (w tym 65 mln zł na nowy most)
• Bezpośrednie zasiłki: 1 mld zł dla 62 tys. rodzin
• Dalsze inwestycje w Głuchołazach: 50 mln zł na most św. Wojciecha i tereny rekreacyjne
• Środki z Funduszy Europejskich: 6 mld zł
• Nowy most jest wyższy o 1 metr od poprzedniej konstrukcji